Το 3ο Larnaka Talk με θέμα την Βιώσιμη Ανάπτυξη της Λάρνακας, προσέλκυσε μεγάλο ενδιαφέρον από το κοινό της πόλης.
Στο πάνελ συμμετείχαν, ο Δήμαρχος Λάρνακας Ανδρέας Βύρας, ο Πρόεδρος του ΕΟΑ Λάρνακας Άγγελος Χατζηχαραλάμπους, ο Αρχιτέκτονας Δρ Ανδρέας Παπαλλάς και ο ιδρυτής της πρωτοβουλίας Larnaka Talks, Μιχάλης Καλοπαίδης.
Αυτό που φάνηκε ξεκάθαρα μέσα από τη συζήτηση, είναι ότι η Λάρνακα χρειάζεται μια αειφόρα ανάπτυξη που θα ενδυναμώσει την επιχειρηματικότητα της πόλης και θα δημιουργήσει υποδομές, χωρίς να αλλάξει ο ανθρώπινος χαρακτήρας της πόλης. Η Λάρνακα χρειάζεται μια ανάπτυξη που θα βελτιώσει το βιοτικό επίπεδο όλων των πολιτών.
Τα συγκεκριμένα σημεία δράσης που αναδείχθηκαν μέσω της συζήτησης είναι τα εξής:
Ενδυνάμωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης:
Μεταφορά περισσότερων εξουσιών και οικονομικών πόρων από το κεντρικό κράτος στην τοπική αυτοδιοίκηση. Με αυτόν τον τρόπο, οι τοπικές αρχές, που έχουν καλύτερη γνώση του πεδίου, θα μπορούν να κάνουν πιο αποδοτική και αποτελεσματική διαχείριση σε θέματα όπως οι δημόσιες συγκοινωνίες μέσα στην πόλη, ο σχεδιασμός του αστικού οδικού δικτύου και η συντήρησή του.
Επιπρόσθετα, η λειτουργία της δημοτικής αστυνομίας, η οποία θα έχει τις κατάλληλες εξουσίες, θα μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη διαχείριση της παραβατικότητας σε θέματα που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα του πολίτη, όπως η καθαριότητα, η ηχορύπανση, οι τροχαίες παραβάσεις κ.λπ.
Στρατηγικός Σχεδιασμός:
Αναγνωρίζεται η σημασία του στρατηγικού σχεδιασμού, καθώς και της αξιοποίησης του υφιστάμενου στρατηγικού πλάνου για την εξασφάλιση ευρωπαϊκών κονδυλίων που αφορούν την υλοποίηση έργων μεγάλης κλίμακας, με ιδιαίτερη έμφαση στους πυλώνες που αφορούν τη Γαλάζια και Πράσινη Ανάπτυξη, αλλά και στον πυλώνα που αφορά τη διατήρηση του ανθρώπινου χαρακτήρα της Λάρνακας.
Πολεοδομικός Σχεδιασμός:
Αναγνωρίστηκε η σημασία της δημιουργίας ενός βιώσιμου πολεοδομικού πλάνου και ότι εντός του 2026 ολοκληρώνεται ο σχεδιασμός του πλάνου που θα ακολουθηθεί για την επόμενη δεκαετία. Επίσης, αναγνωρίζεται ότι η κατασκευή ψηλών κτιρίων μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο ανάπτυξης (π.χ. προσέλκυση πανεπιστημίων ή διεθνών εταιρειών). Ταυτόχρονα, αναγνωρίζεται η σημασία της σωστής χωροθέτησης αυτών των κτιρίων σε περιοχές που δεν θα προκαλούν κοινωνικές ανισορροπίες, δεν θα εμποδίζουν τη φυσική και οπτική πρόσβαση στη θάλασσα, δεν θα αλλοιώνουν τον ιστορικό χαρακτήρα της πόλης και δεν θα επιβαρύνουν τις γειτονιές και τα δίκτυα της πόλης (π.χ. οδικό δίκτυο, δίκτυο λυμάτων κ.λπ.).
Γι’ αυτό, όπως αναφέρθηκε, τα ψηλά κτίρια πρέπει να τοποθετηθούν σε νέες περιοχές και όχι σε τοποθεσίες όπως οι Φοινικούδες ή να είναι διάσπαρτα σε γειτονιές, όπως γίνεται στη Λεμεσό. Παράλληλα, αναδείχθηκε η σημασία της στοχευμένης αναβάθμισης των παραδοσιακών και προσφυγικών γειτονιών (π.χ. Άη Γιάννης, Τσιακκιλερό) για να αποφευχθεί η υποβάθμισή τους. Τέλος, η συζήτηση αναφέρθηκε και στη σημασία της ζωνοποίησης των γειτονιών, έτσι ώστε να διασφαλιστεί ότι κάποιες γειτονιές θα μπορούν να διατηρήσουν τον παραδοσιακό οικιστικό τους χαρακτήρα μέσω αυστηρών ορίων ύψους και πυκνότητας.
Βιώσιμη Κινητικότητα:
Η συζήτηση επικεντρώθηκε και στη σημασία του να επενδύσουμε στη βιώσιμη κινητικότητα με την κατασκευή υποδομών όπως λεωφορειολωρίδες, ποδηλατόδρομοι, συστήματα «park and ride» και μέσα δημόσιας συγκοινωνίας για μετακινήσεις εντός της πόλης.
Επιπρόσθετα, συζητήθηκε το μοντέλο της «Πόλης των 15 Λεπτών», το οποίο έχει αποδειχθεί επιτυχημένο μέσω της εφαρμογής του σε άλλες πόλεις του εξωτερικού. Η «Πόλη των 15 Λεπτών» προωθεί την ανάπτυξη κτιρίων μικτών χρήσεων (κατοικία, εμπόριο, γραφεία) και θα συμβάλει στη μείωση του κυκλοφοριακού προβλήματος, αφού οι πολίτες θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες με λιγότερη μετακίνηση.
Κοινωνική Στέγαση:
Η κοινωνική στέγαση, μέσω της αξιοποίησης κρατικής γης και της γης που προσφέρεται στον Δήμο ως αντισταθμιστικό μέτρο για την αδειοδότηση άλλων αναπτύξεων, μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία προσιτής στέγης για άτομα με χαμηλά εισοδηματικά κριτήρια.
Πιο συγκεκριμένα, η πρόταση αφορά την ανέγερση πολυκατοικιών μέσω του Δήμου και την παραχώρηση των διαμερισμάτων με προσιτό ενοίκιο. Παράλληλα, όπως αναφέρθηκε στη συζήτηση, η κοινωνική στέγαση πρέπει να αναπτυχθεί με τρόπο που να διασφαλίζει την αποφυγή δημιουργίας «γκέτο». Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της μικτής ανάπτυξης, δηλαδή της ανάμειξης των υποδομών κοινωνικής στέγασης με άλλους τύπους κατοικιών και υποδομών.
Διαφάνεια και συμπερίληψη:
Η συζήτηση ανέδειξε τη σημασία της διαφάνειας στη λήψη αποφάσεων και της συμμετοχής των πολιτών στη δημόσια διαβούλευση. Οι ομιλητές πρότειναν τη δημιουργία δημόσιας ψηφιακής πλατφόρμας, όπου οι πολίτες θα μπορούν να βλέπουν όλες τις εκκρεμείς πολεοδομικές άδειες και να υποβάλλουν σχόλια. Όπως αναφέρθηκε, αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της μετεξέλιξης της πλατφόρμας «Ιππόδαμος».
Παράλληλα, τονίστηκε η ανάγκη για κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο και μηχανισμούς που θα διασφαλίζουν την έγκαιρη ενημέρωση των πολιτών για τις εν εξελίξει διαβουλεύσεις και θα διευκολύνουν τη συμμετοχή τους — είτε αυτές έχουν να κάνουν με τις πολεοδομικές άδειες είτε με τις ευρύτερες αποφάσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Προληπτική αναβάθμιση υποδομών:
Η μετάβαση σε ένα μοντέλο προληπτικού προγραμματισμού, ώστε οι υποδομές να είναι έτοιμες πριν από την ολοκλήρωση μεγάλων αναπτύξεων, είναι επιβεβλημένη. Το παράδειγμα που αναφέρθηκε στη συζήτηση αφορά την περιοχή των Λιβαδιών και της Ορόκλινης, για τις οποίες χρειάζεται προληπτική αναβάθμιση των υπόγειων δικτύων (ύδρευση, αποχέτευση, όμβρια), αλλά και του οδικού δικτύου, για αποφυγή κυκλοφοριακής συμφόρησης.
Επιβολή νομιμότητας και υποχρέωση συντήρησης των κτιριακών υποδομών:
Η αντιμετώπιση των παράνομων κατασκευών και αυθαιρεσιών σε δημόσιους χώρους, αλλά και σε ιδιωτικές και κοινοτικές κατοικίες, είναι ένα μείζον θέμα. Όπως επίσης είναι και το θέμα που αφορά την επίβλεψη και τη διασφάλιση της σωστής συντήρησης των κοινοτικών κατοικιών. Οι ΕΟΑ μπορούν να επιβλέπουν την εφαρμογή των πιο πάνω και να επιβάλλουν τα ανάλογα πρόστιμα και περιορισμούς. Για την επιτυχή εφαρμογή του μέτρου, απαιτείται η στελέχωση ενός νέου τμήματος και η δέσμευση του ανάλογου προϋπολογισμού, ο οποίος μπορεί να προέρχεται από πολύ μικρά τέλη προς τους ιδιοκτήτες όλων των κατοικιών.
Προτεραιότητα στα Μεγάλα Πάρκα:
Η συζήτηση αναφέρθηκε στην ανάγκη δημιουργίας περισσότερων μεγάλων, κεντρικών πάρκων (όπως το πάρκο Σαλίνα), χώρων που μπορούν να λειτουργούν όχι μόνο ως πνεύμονες πρασίνου αλλά και ως δημόσιοι χώροι συνεύρεσης των πολιτών.
Διαφοροποίηση της Ανάπτυξης:
Τέλος, ένα από τα πιο σημαντικά σημεία της συζήτησης αφορά τη σημασία της διαφοροποίησης της ανάπτυξης, έτσι ώστε αυτή να μην επικεντρώνεται μόνο στην ανέγερση πολυκατοικιών. Η Λάρνακα πρέπει να καταφέρει να προσελκύσει εξειδικευμένους φορείς που θα αναπτύξουν υποδομές όπως ιατρικά κέντρα, ερευνητικά ιδρύματα, πανεπιστημιακές σχολές και κέντρα για ηλικιωμένους — φορείς που θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και θα συμβάλουν στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των κατοίκων της Λάρνακας.
